logo Wirtualne Gesle logo Wirtualne Gęśle 2016
główna
o gęślach
W Y N I K I
zasady głosowania
 
wspierają nas
kontakt
newsletter
historia
nagroda za rok:
  2018  
  2017  
  2016  
  2015  
  2014  
  2013  
  2012  
  2011  
  2010  
  2009  
  2008  
  2007  
  2006  
  2005  
  2004  
  2003  
Burza Braw
Współpraca
banerRCKL
banerNT
baner TOP100
rankingi
 WIRTU@LNE GĘŚLE 
  folkowa płyta roku 2015  
Jesteś: główna / wyniki / szczegóły

MUZYKA OCALONA - ŁOWICKIE 1952-1959 (RE)
Wydawca: Instytut Sztuki PAN

  Pierwsze wydanie płyty ukazało się we wrześniu 2008, wydanie drugie w październiku 2009. W roku 2015 ukazało się trzecie, rozszerzone wydanie. Przygotowując album do reedycji zastosowano nowocześniejsze metody rekonstrukcji archiwaliów, a także ponownie wykonano mastering. Płyta zyskała również nową oprawę graficzną, a tekst bookletu został rozszerzony o dodatkowe informacje.

"Muzyka ocalona - Łowickie 1952-1959" - płyta prezentuje pierwsze powojenne a zarazem najstarsze z zachowanych rejestracji fonograficznych tradycyjnej muzyki regionu łowickiego. Nagrań dokonały ekipy terenowe Państwowego Instytutu Sztuki podczas ogólnopolskiej Akcji Zbierania Folkloru Muzycznego (nagrania z 1952 r.) oraz studenci Muzykologii UW podczas obozu studenckiego zorganizowanego w Łowickiem i kierowanego przez Mariana Sobieskiego (nagrania z 1959 r.).

Nagrania prezentują tradycyjną muzykę regionu łowickiego sprzed okresu stylizacji. Na płycie znalazł się wybór nagrań archiwalnych tak dobrany, by ukazać różnorodność stylów wykonawczych i gatunków a zarazem ukazać historyczne brzmienie minionej już epoki muzycznej. Na krążku zaprezentowano tradycyjną muzykę instrumentalną (melodie taneczne: okrąglaki, oberki, kujawiaki, łowickie kujony a także marsze, melodie obrzędowe grane np. podczas wesela i melodie tańców-zabaw) w wykonaniu najstarszej utrwalonej w nagraniach archiwalnych generacji wiejskich skrzypków oraz harmonistów. Ci ostatni prezentują grę na rzadko już spotykanych instrumentach - harmonii dwurzędowej i trzyrzędowej.

Celowo zrezygnowano z nagrań kapel - taka bowiem forma muzykowania nadal utrzymuje się we wciąż żywej tradycji muzycznej regionu i jest dokumentowana. Ponadto nagrania skrzypków-solistów ukazały walory muzyczne dawnego stylu, bogatą ornamentykę, wariabilność w ogrywaniu melodii a nade wszystko niuanse w warstwie rytmicznej tak charakterystyczne przecież dla muzyki tego regionu.

Nagrania instrumentalne przeplatają bogaty wybór nagrań pieśni. Układ repertuaru na płycie odpowiada w pewnym sensie chronologii roku kalendarzowego i cyklu ludzkiego życia: narodziny, dzieciństwo, młodość, małżeństwo, praca, zabawa w końcu starość i śmierć. Mamy zatem pieśni dziecięce, kołysanki, pieśń sierocą, pieśni związane ze zwyczajami - szczególnie cenne nagrania wiosennych pieśni "koguciorzy". Na płycie odnajdujemy również pieśni żniwne, zalotne, miłosne. Osobną grupę repertuaru stanowią obrzędowe pieśni weselne i szczególnie bogaty zbiór przyśpiewek łowickich.

Pewnym urozmaiceniem są unikatowe rejestracje przemowy (oracji) starosty weselnego zwanego w Łowickiem "dziewosłębem" oraz fragmenty relacji o przebiegu dawnego wesela łowickiego. Cenną pozycją są przyśpiewki tzw. "chrzcinowe". Zawarty na płycie repertuar pieśniowy, utrwalony w autentycznej - a będącej obecnie w zaniku - gwarze łowickiej, uzupełniają przykłady pieśni dziadowskich i pieśni religijnych, z których jedna - rozpoczynająca płytę, jest wersją instrumentalną melodii pieśni maryjnej wykonanej przez ludowego skrzypka. Na terenie regionu łowickiego, pozostającego w historii przez wiele wieków własnością arcybiskupią i prymasowską (dobra kościelne) wytworzył się bowiem szczególny rodzaj ludowej pobożności. Płytę zamyka przemowa pogrzebowa oraz pieśń wykonywana podczas tzw. w Łowickiem "szarych nocy" - czuwania przy ciele zmarłego. Płyta jest pierwszą tego typu całościową publikacją ukazującą dźwiękowe dokumenty ludowej muzyki regionu łowickiego.
(Jacek Jackowski)

  1. Już od rana rozśpiewana
  2. Okrąglak
  3. uUśnijże my uuśnij albo my urośnij
  4. Baranek
  5. Ach mój Buoże guody idom
  6. Trzej królowie przyjechali
  7. Zydówecko frajdo pojedzies ty z nami
  8. Skowronek
  9. W Wielki Czwartek w Wielki Piątek
  10. Oberek
  11. Tam przy łonce przy zielonej
  12. Niescęsna niescęsna godzinecka była
  13. Mazureczek
  14. A tu w tej chałupce są tu same głupce
  15. Oberek
  16. Powyndrował owcarecek owiecka jego
  17. Owczarek
  18. Oj zebyście wiedzieli a ludziska kochane
  19. Nasz Jagoda dobry pan wyjmie rubla i da nam
  20. Oberek
  21. Oberek
  22. Posłuchojcie prosze was uo wojnie tureckiej
  23. Śli dwaj dziadowie po uubityj sosie
  24. Kujawiak
  25. uOle Małszycónka jedna dale Błędowiónka
  26. Oj siedzi puod kondzielom a cuda sie jij dziejom
  27. Oberek
  28. Chodzieła dziewcyna puo wiśniowem sadku
  29. Kujawiak
  30. Hej tam pod las zielenieńki
  31. Zielóno rutka jałowiec
  32. Oberek
  33. Pomaliutku rozplatajcie
  34. Marsz powitalny grany pannie młodej
  35. Ubiyraj sie moja najmilejsa bo już cas
  36. uOj wyńdźze matulu z domu i pobołgosławze córce do ślubu
  37. A wyleciał tyn ptasecek a z tych prózek
  38. Przemowa weselna na wyjazd do ślubu
  39. Marsz starodawny do kościoła
  40. Oj batem konie batem ale niech sie koła toczom
  41. Otwórzcie nam pani matko
  42. Fragment relacji o dawnym weselu łowickim (ceremonie związane z przyjazdem państwa młodych od ślubu)
  43. Powolny Siano grabiła proso wiązała
  44. Oberek
  45. Tu wesele tu da i tu
  46. Aj stworze(y)ł Pan Bóg żabe a stworzeł i bociuno
  47. Jestem sobie chąśnioneczka
  48. Oj śpiewała ja bym wam
  49. Jak chodzieła po jarmarku
  50. Kujon
  51. Jak ja byłym kawolerym
  52. Studziyneczka cymbrowano kubełek nad niom
  53. Od Strugiynic do Wiesznowic
  54. Polka
  55. Oj śpiewam ja ci śpiewam
  56. W Strugienicach dziołchy ładne
  57. Dawna melodia weselna
  58. Kujawiak od Buńków
  59. A powiedzieli wesielni ale że dziewosłąb cielny
  60. A ta nasza niewiasta a ulepiono z ciasta
  61. Oj starszego drużbeczke a trzeba uszanować
  62. Starszy drużba chodźże do nas
  63. Bądźże druzbecko biesiadny
  64. Do obiadu
  65. Prosieli nas na wesele
  66. Aj gorzały my sie chce
  67. Wypieł nic nie zuostawieł
  68. Do obiadu weselnego
  69. uO i pada desc pada desc
  70. Oberek
  71. Ale załóźwa sie panie
  72. Fragment relacji dawnym weselu łowickim (ceremonie związane ze stolnikiem)
  73. Nasz panowie chmurz
  74. Oberek
  75. A usiuńdźze ty Marysiu na dziezy
  76. Włosy moje włosy móle my wos jedzum
  77. Dobranoc ci panno młoda
  78. Wyleciała spod komina żabka
  79. Oberek
  80. A nasa Marysia na cepecek prosi
  81. Mazurek
  82. A dobry dziń pannie młody
  83. Wesołego na drogę
  84. Oj nieszczęśliwi chrzestni
  85. Oberek
  86. Gwiazdo ślicna wspaniała Czynstochosko Maryja
  87. Przemowa pogrzebowa
  88. Witaj Janie z Bolesława
skład:
Grzegorz Gać – skrzypce (1, 13, 27, 29, 43, 57, 81)
ur. w 1878 r. Skowroda pow. Łowicz, zam. tamże; Nagr. 16 lipca 1959 r. Skowroda.
Tomasz Latoszewski – skrzypce (2, 34, 39, 50, 58)
ur. w 1909 r. Chąśno II pow. Łowicz, zam. tamże; Nagr. 15 lipca 1959 r. Chąśno II.
Wiktoria Zbikowska – śpiew (3, 51, 65, 66)
ur. w 1889 r. Zielkowice II pow. Łowicz, zam. Zielkowice III; Nagr. 4 lipca 1959 r. Zielkowice III.
Franciszek Maradziecki – skrzypce (4, 8, 17, 32, 44, 64, 68, 70, 83)
ur. w 1897 r. Mszadla pow. Skierniewice, zam. tamże; Nagr. 22 sierpnia 1952 r. Lipce.
Anna Wróbel – śpiew
ur. 1880 r. Gaj pow. Łowicz, zam. Bocheń pow. Łowicz;
Nagr. 4 lipca 1959 r. Bocheń. (5, 31, 76)
Nagr. 11 lipca 1959 r. Bocheń. (7)
Zofia Jędrychowicz - śpiew (6, 22, 88)
ur. w 1908 r. Złaków Borowy pow. Łowicz, zam. Łaźniki pow. Łowicz; Nagr. 12 lipca 1959 r. Łaźniki.
Józefa Kapusta (z domu Wasiota) – śpiew (9)
ur. w 1904 r. Sromów pow. Łowicz, zam. Gągolin Zachodni pow. Łowicz; Nagr. 5 lipca 1959 r. Gągolin Zach.
Jan Aleksandrowicz – harmonia trzyrzędowa (10)
ur. w 1902 r. Polesie pow. Łowicz zam. tamże; Nagr. 20 sierpnia 1952 r. Polesie.
Rozalia Kwiecińska – śpiew (11, 12, 14)
ur. w 1885 r. Goleńsko pow. Łowicz, zam. Strugienice pow. Łowicz; Nagr. 12 lipca 1959 r. Strugienice.
Mieczysław Adamus – skrzypce (15, 24, 74)
ur. w 1925 r., zam. Domaniewice pow. Łowicz; Nagr. 25 sierpnia 1952 r. Domaniewice.
Józefa Jańczak – śpiew (16, 36, 37, 75)
ur. w 1896 r. Drzewce pow. Skierniewice, zam. Lipce pow. Skierniewice; Nagr. 22 sierpnia 1952 r. Lipce.
Maria Tarka – śpiew (18)
ur. w 1925 r. Błędów pow. Łowicz, zam. tamże; Nagr. 16 lipca 1959 Błędów.
Franciszek Jagoda – śpiew (19, 21, 82, 86)
ur. w 1879 r. Zduny-Wieś pow. Łowicz, zam. tamże; Nagr. 21 sierpnia 1952 r. Zduny-Wieś.
Józef Rosiński – skrzypce (20, 54, 79, 85)
ur. w 1900 r. Michowice pow. Skierniewice; Nagr. 10 czerwca 1957 r. Łódź.
Izydor Muras – śpiew (23, 26, 46)
ur. w 1893 r., zam. Retki pow. Łowicz; Nagr. 24 sierpnia 1952 r. Retki.
Wiktoria Bura – śpiew (25, 28)
ur. w 1886 r. Płaczewo pow. Łowicz, zam. Małszyce pow. Łowicz; Nagr. 9 lipca 1959 r. Małszyce.
Wykonawca nieznany (30, 67)
Nagr. 25 sierpnia 1962 r. Domaniewice.
Waleria Czubak – śpiew (33, 45, 48, 49, 59, 60, 62, 63)
ur. w 1920 r. Błędów pow. Łowicz, zam. Chąśno I pow. Łowicz; Nagr. 15 lipca 1959 r. Chąśno I.
Maria Brzozowska – śpiew (35, 80)
ur. w 1879 r. Marianka pow. Łowicz, zam. Ostrowiec pow. Łowicz; Nagr. 5 lipca 1959 r. Ostrowiec.
Jan Nowak (38, 87)
ur. w 1908 r. Boczki pow. Łowicz, zam. tamże. Nagr. 5 lipca 1959 r. Boczki.
Stanisława Maciągowska – śpiew (40, 84)
ur. w 1927 r. Boczki pow. Łowicz, zam. tamże; Nagr. 5 lipca 1959 r. Boczki.
Marianna Nowak – śpiew (41, 69, 77, 84)
ur. w 1899 r. Świerydz pow. Łowicz zam. Boczki pow. Łowicz; Nagr. 5 lipca 1959 r. Boczki.
Andrzej Bartłorzewski (42, 72)
ur. w 1895 r., zam. Ostrowiec pow. Łowicz. Nagr. 5 lipca 1959 r. Ostrowiec.
Marianna Chlebna – śpiew (47, 61)
ur. w 1930 r., zam. Chąśno pow. Łowicz, Nagr. 15 lipca 1959 r. Chąśno I.
Jan Jaski (52)
ur. w 1921 r. Stępów pow. Łowicz, zam. Małszyce pow. Łowicz. Nagr. 9 lipca 1959 r. Małszyce.
Urszula Wilk – śpiew (53, 78)
ur. w 1918 r. Strugienice pow. Łowicz zam. tamże; Nagr. 12 lipca 1959 r. Strugienice.
Aniela Kwiecińska – śpiew (55, 56)
ur. w 1918 r. Strugienice pow. Łowicz, zam. tamże; Nagr. 12 lipca 1959 Strugienice.
Janina Krawczyk – śpiew (71)
ur. w 1918 r. Błędów pow. Łowicz, zam. Boczki pow. Łowicz; Nagr. 5 lipca 1959 r. Boczki.
Władysława Warszawska – śpiew (73)
ur. w 1917 r. Chlebowice pow. Łowicz zam. Waliszew Stary pow. Łowicz; Nagr. 15 lipca 1959 r. Waliszew Stary.