logo Wirtualne Gesle logo Wirtualne Gęśle 2020
główna
o gęślach
W Y N I K I
zasady głosowania
regulamin
wspierają nas
kontakt
newsletter
historia
nagroda za rok:
  2018  
  2017  
  2016  
  2015  
  2014  
  2013  
  2012  
  2011  
  2010  
  2009  
  2008  
  2007  
  2006  
  2005  
  2004  
  2003  
Burza Braw
Współpraca
banerRCKL
banerNT
baner TOP100
rankingi
 WIRTU@LNE GĘŚLE 
  folkowa płyta roku 2019  
Jesteś: główna / wyniki / szczegóły

EASTERN EUROPEAN IMMIGRANTS MUSIC IN THE U.S. 1917-29
I WOULDN'T SELL YOU TO ANYONE

Wydawca: Canary Records

  "Nie sprzedałbym Cię nikomu": Muzycy imigranci z Europy Wschodniej w Stanach Zjednoczonych, 1917–29. Unikalne nagrania archiwalne wydane przez Iana Nagoskiego z amerykańskiej Canary Records.

Utwory pochodzą z płyt nagrywanych przez duże wytwórnie jak Columbia czy Victor, które rozpoznając rynkowy potencjał lokalnych odmian muzyki, zamawiały nagrania kierowane do poszczególnych grup etnicznych.

"Zestaw tych utworów – jak zwykle odkopanych gdzieś z zapomnianych płyt szelakowych – otwiera zawadiacka Polka ze Lwowa orkiestry Ignacego Podgórskiego, a kończy Dyngus Orkiestry Jana Kapałki. Po drodze znajdziemy także utwory z Rumunii, Słowacji czy orkiestrę z Moskwy, ale większość to nasza muzyka tradycyjna, nierzadko gęsto obudowana kontekstem – całymi odgrywanymi scenkami wiejskimi, które zapewne miały przypominać lokalne zwyczaje emigrantom (fakt, że to nagrania realizowane na wyjeździe, sygnalizują takie fragmenty jak Emigrant w Ameryce Orkiestry Witkowskiego do słów ks. Edwarda Umińskiego. Nagoski, który ma już na koncie wydaną sześć lat temu płytę The Widow’s Joy z m.in. polskimi nagraniami, całość złożył, odrestaurował i jeszcze wzbogacił o komentarz."
(Polifonia, Bartek Chaciński)

Wszyscy wykonawcy zarejestrowani na tych nagraniach urodzili się pod koniec XIX wieku w regionie geograficznym ograniczonym od wschodu na zachód przez miasta Budapeszt do Odessy i z północy na południe przez Bukareszt, aż do Wilna. Około 1900 r. region ten był skrzyżowaniem trzech imperiów: austro-węgierskiego, pruskiego i rosyjskiego, a dziś obejmuje wszystkie lub część dziesięciu krajów.

W eseju z nagrań etnicznych w USA z 1982 r. Pekka Gronow wykazała, że Columbia Records - jedna z dwóch dużych wytwórni płytowych w USA przed II wojną światową - wydała 1856 płyt na rynek polski, rosyjski, słowacki i ukraiński w latach 1923 i 1952. Dodaj do tego tysiące kolejnych wydanych przez Victora i wiele mniejszych wytwórni, oprócz innych wschodnioeuropejskich grup etnicznych / językowych, i staje się jasne, że dziesiątki tysięcy występów Europy Wschodniej zostały wydane w USA przez imigrantów wykonawców w pierwsza połowa XX wieku, znacznie przewyższająca liczbę imigrantów z Europy południowej i północnej.

Osobami, które grały na tych nagraniach, byli głównie Słowianie - głównie katolicy, grekokatolicy i rosyjscy prawosławni, być może niektórzy protestanci - a także Żydzi i Romowie, mówiący w pół tuzina języków i tyluż tożsamości etnicznych, którzy nie zawsze się ze sobą dogadywali. W Stanach Zjednoczonych wszyscy mieszkali w czasie tych nagrań w pobliżu przemysłowych ośrodków w Nowym Jorku, New Jersey, Pensylwanii, Ohio i Illinois, gdzie mężczyźni często pracowali w kopalniach, młynach i fabrykach sześć dni w tygodniu, po 12-14 godzin na dobę.

„W dzień ślubu Janka i Kaśki ciszę w obozie przerywa dźwięk skrzypiących skrzypiec, a następnie zawodzenie klarnetu i stękanie basowych skrzypiec. Ponad niezadowoleniem hałasów tych instrumentów jest usłyszałem głos oblubieńca, który prowadzi taniec z piosenką: „Cieszę się, że cię mam, mam ciebie i nikomu nie sprzedałbym”. Jeśli wejdziesz do domu panny młodej, zobaczysz, że jest pełen piekącej ludzkości, która tańczy w górę i w dół, w dół i w górę, podczas gdy skrzypkowie bawią się, a oblubieniec śpiewa o: „Kochanie, którego raduje się, że ma i nie chce” sprzedać komukolwiek.
Zazwyczaj tancerze słowiańscy dostarczają również banknoty i banknoty; pod koniec utworu pół tuzina mocnych ludzi rzuci się przed muzyków, każdy z nich domaga się w zamian za pieniądze rzucone na stół, swoją ulubioną melodię, do której śpiewa swoją rodzimą piosenkę. W rezultacie pół tuzina ludzi śpiewa lub próbuje śpiewać, inna piosenka, wszyscy pchają, tłoczą się, a na koniec walczą, aż na środku pokoju znajdzie się zaplątanie się ludzi, nierozpoznawalna masa ”.
Edward A. Steiner, "Na szlaku imigranta" (Fleming H. Revell) 1906

  1. Ignacy Podgorski i Jego Nadzwyczajna Ork - Polka go Lwowa (Polka from Lviv) [3:15]
  2. Orchestra Bratia - Wesela Muzyka, Tanec (Wedding Dance Music) [2:53]
  3. Pachac a Juskanic Slovenská Orkestra - Clevelandi (aka Vojensky Csardas) [3:25]
  4. Max Yankowitz - Roumanian Doina [3:20]
  5. X. Edward Uminski i Orkiestra Witkowskiego - Emigrant w Ameryce (Immigrant in America) [3:03]
  6. Orkiestra Filaretow - Oberek Zalotny (Kittenish Oberek) [2:53]
  7. Kozatzke Trio - Kisz Kisz [3:02]
  8. Wladislaw Polak - Zonka Pila, Chlop Oral (The Wife Drinks While Husband Works) [3:02]
  9. John Baczkowski Wiejska Orchestra - Polka Smietanka (Cream Polka) [3:00]
  10. Wykonala Ork. Hultajaska - Do Widzenia Droga Mańka [3:06]
  11. Pachac a Juskanic Slovenska Orkestra - Nasa Macka By Se Vydavala (Our Cat Wants to Get Married)
  12. Frank Dukla Wiejska Orkiestra with Pawel Faut - Uwiedziona Dziewczyna (The Cheated Girl) [2:58]
  13. Josef Kaminski i Stanislaw Merchel - Manka w Lewo (Mary to the Left) [3:05]
  14. Orkiestra Malopolska S. Wlodarczyka - Polka Ulanow Pilsudskiego [3:05]
  15. Russkyj Orkestr Moskva - Popurri iz Russkich Pessen [3:22]
  16. Ukrainska Orkestra z Passaic N.J. So Spivaniem - Kolomyjka Tyszecka [2:52]
  17. Anton Labucki - Sztajerek [3:17]
  18. Mishka Ziganoff - Bessarabia Doina [3:20]
  19. M. Tokaroff's Vocal Trio - Czy Ty Mene Wirno Lubisz (Do You Really Love Me) [2:58]
  20. Zelinski-Gutowski i Kapalka's Orchestra - Dingus (Switching) [3:22]