TOŁHAJE
SAN. HISTORIE PISANE RZEKĄ
Wydawca: Tołhaje

  Tołhaje kontynuują swoją wyjątkową drogę eksplorowania korzeni kulturowych, poprzez nowoczesne interpretacje. Na album „San. Historie pisane rzeką” złożyły się teksty i melodie ludowe, które po godzinach analiz zespół wybrał z monografii etnograficznej Oskara Kolberga. Do tych wyjątkowych pieśni zostały opracowane nowe aranżacje, które odzwierciedlają swoisty charakter, stylistykę i ducha grupy. Główną inspiracją nowej płyty zespołu jest rzeka San, która przemierza malownicze podkarpackie tereny i od wieków jest świadkiem życia mieszkańców położonych nad jej brzegami miejscowości. Album splata dawne pieśni, współczesne aranżacje i osobiste wspomnienia muzyków, które stworzyły nadzwyczajną dźwiękową mapę biegu Sanu, od jego źródeł po kulturowe ujścia.
Najnowszy projekt zespołu Tołhaje, to muzyczna opowieść o Podkarpaciu, w której tradycja łączy się z charakterystycznymi elementami stylu grupy w nowoczesnym brzmieniu. Zespół prezentuje na nim tradycyjne pieśni mieszkańców regionu zarchiwizowane przez wybitnego etnografa Oskara Kolberga na przełomie XIX wieku. Centralnym motywem projektu jest rzeka San – żywy obraz życia społeczności zamieszkujących jej brzegi, od Bieszczad, aż po północne kresy województwa. Rok 2025, jubileusz 25-lecia Tołhajów, stał się impulsem do wydania materiału silnie zakorzenionego w tradycji Podkarpacia. Rozpoczynając podróż od źródeł w Bieszczadach, przez naturalne i kulturowe pejzaże regionu, projekt ukazuje rytm życia i wielokulturowe historie mieszkańców znad rzeki San. W efekcie powstał projekt, który jest nie tylko muzycznym hołdem dla tradycji i kultury Podkarpacia, ale także opowieścią o życiu ludzi związanych z rzeką San.

"Poszukując inspiracji, pewnego pięknego dnia, podczas spływu kajakowego o świcie rzeką San, wpadliśmy na pomysł, by głównym motywem naszej kolejnej płyty uczynić właśnie tę rzekę. Tytuły poszczególnych utworów prezentują nazwy nadsańskich miejscowości, z których Kolberg czerpał swoje inspiracje" (Janusz Demkowicz), "Rzeka była ogromnie ważna dla dawnych mieszkańców wsi, była życiodajna i śmiercionośna. Była groźna, ale niezbędna. Chroniła i niszczyła. Rzeka i w ogóle woda, ma duże znaczenie i głęboką symbolikę w kulturze Słowian i nie tylko (wiele bóstw związanych jest z wodą). Woda była też symbolem kobiety. Kobiecością. W pieśniach ta symbolika też jest zawarta" (Maria Kulik)

Zespół Tołhaje powstał w 2000 roku z inicjatywy Janusza Demkowicza i Damiana Kurasza. Inspiracje Tołhajów płyną z polsko-ukraińskiego pogranicza kulturowego, a szczególnie z tradycji muzycznych grup etnicznych zamieszkujących Bieszczady. Nazwa zespołu pochodzi od węgierskiego słowa oznaczającego zbójników grasujących w Beskidach.